Over 10 years we helping companies reach their financial and branding goals. Onum is a values-driven SEO agency dedicated.

CONTACTS
konu-anlatımları

AYT Şiir Bilgisi

Zengin sembollerle, ritimli ve ahenkli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan edebi türe ‘’şiir’’ denir. Şiir okuyucuda estetik duygular ve heyecan oluşturan bir edebi türdür.

Şiir Dili

Günlük dilden farklı olarak imge, mecaz ve söz sanatlarının yoğun olarak kullanıldığı bir dildir.

İmge şairin dış dünyadan aldığı uyarıları zihninde yeniden tasarlayarak okuyucuya sunmasıdır. Çoğu şairin kendine özgü imgeleri ve imgesel söyleyişleri vardır. Şiirde mecaz ve söz sanatları yoluyla oluşturulan imgeler şiirselliği artırır.

Örnek:

Virgülsüz, noktasız, yarım kalmış bir cümleyim

Sessizlik inliyor, kırçlı karanlık sokakta

Dizelerinde, benzetme ve kişileştirme gibi söz sanatları ve mecazlarla imgeler oluşturulmuş ve söze şiirsellik katılmıştır.

Deniz engin bir sudur, tuzlu, yeşil, dalgalı

Kenarlarını süsler bazen küçük bir yalı

Dizelerinde imge olmadığı için şiirsellik daha sınırlıdır.

Şiirde konuşan, şairin sesini ve söyleyişini emanet ettiği kişi veya varlığa söyleyici denir. Söyleyici, ‘’şiirin öznesi’’ veya ‘’şiirsel ben’’ olarak da adlandırılır.

Şiir ve Manzume

Ölçülü ve kafiyeli dizeler halinde yazılan metinlere manzume denir. Manzumelerde yaşanmış ve yaşanabilecek olaylar anlatılır, olay örgüsü vardır. Şiirde olay örgüsü yoktur, duygu ve çağrışım ön plandadır.

UYARI: Her manzume şiir değildir. Çünkü şiirin olmazsa olmazları ölçülü ve uyaklı olmak değil, imge, çağrışım ve estetik tattır.

Manzume Örneği: Aziz dostum, sen bu ilden gideli,
Sekiz mevsim geldi-geçti duydun mu?

Şiir örneği:

Bu akşam rüyamda Leyla’yı gördüm
Derdini ağlarken yanan bir muma;
İpek saçlarını elimle ördüm,
Ve bir kemend gibi taktım boynuma
Bu akşam rüyamda Leyla’yı gördüm.
Leyla… Ela gözlü bir çöl ahusu

Şiirde Tema ve Konu

Şiir bir düşünce yazısı olmadığından şiirde dile getirilen duygu ve hayal şiirin ‘’tema’’sını oluşturur. Tema; özlem, aşk, ölüm gibi bireysel duygular veya savaş, göç, afet, bağımsızlık, eşitlik gibi toplumsal içerikler olabilir.

Şiirde işlenen tema soyut bir kavram veya duygudur. Somutlaştırılan temaya ‘’konu’’ denir. Tema daha genel bir kavramı ifade ederken konu daha özeldir ve somuttur.

Örneğin, savaş toplumsal bir temadır. ‘’Çanakkale Savaşı’’ ise konudur.

Şiirde Zihniyet

Bir dönemin siyasi, sosyal, kültürel, bilimsel, askeri, dini bütün özelliklerinin toplamıdır. Her şair içinde bulunduğu dönemin zihniyetini eserlerine yansıtır.

Şiirde Gelenek Şiirde geçmiş zamanların birikimine denir. Türk şiirinde Halk Şiiri, Divan Şiiri ve Modern Şiir olmak üzere üç ana gelenek vardır. Halk şiiri geleneğinde

dörtlük nazım birimi ve hece ölçüsüyle belirli nazım biçimleri, Divan şiiri geleneğinde beyit nazım birimi ve aruz ölçüsüyle belirli nazım biçimleri, modern şiir geleneğinde ölçü ve kafiye şartının ortadan kalkması, Batılı nazım biçimleri, toplumsal konular ve yeni içerikler vardır.